Жылқы – ауыл шаруашылығы мен ұлттық дәстүріміздің маңызды бөлігі. Сондықтан олардың денсаулығын сақтау әрбір жылқы иесінің басты міндеттерінің бірі болып табылады. Жылқылар арасында кең таралған жұқпалы аурулардың ішінде тұмау мен ринопневмония ерекше орын алады.
Жылқы тұмауы – өте жұқпалы вирустық ауру. Ол бір жануардан екіншісіне тез таралып, қысқа уақыт ішінде көптеген жылқылардың ауруына себеп болуы мүмкін. Аурудың негізгі белгілеріне дене қызуының көтерілуі, тәбеттің төмендеуі, әлсіздік, құрғақ жөтел және мұрыннан бөлінділердің ағуы жатады. Ауру жылқының жұмысқа қабілеттілігін төмендетіп, әртүрлі асқынуларға әкелуі мүмкін.
Ринопневмония да вирустық ауруларға жатады. Ол тыныс алу мүшелерін зақымдайды, ал буаз биелерде іш тастауға себеп болуы мүмкін. Бұл ауруға әсіресе жас жылқылар бейім келеді. Инфекция ауа-тамшы жолымен және ауру жануарлармен тікелей байланыс кезінде таралады.
Тұмау мен ринопневмонияның алдын алудың ең тиімді жолы – уақтылы вакцинация жүргізу. Жылқы иелері ветеринариялық мамандар ұсынған егу кестесін қатаң сақтауы қажет. Вакцинация жануарлардың иммунитетін күшейтіп, аурудың пайда болу және таралу қаупін едәуір төмендетеді.
Сонымен қатар ветеринариялық-санитариялық талаптарды сақтау, қора-жайларды жүйелі түрде тазалап, залалсыздандыру, жануарларды сапалы азықпен қамтамасыз ету және дұрыс күтіп-бағу маңызды профилактикалық шаралар болып табылады. Жаңа әкелінген немесе басқа шаруашылықтан ауыстырылған жылқылар міндетті түрде карантиндік бақылаудан өтуі тиіс.
Егер жылқыда дене қызуының көтерілуі, жөтел, мұрыннан бөлінділердің ағуы, азықтан бас тарту немесе жалпы әлсіздік белгілері байқалса, дереу ветеринариялық маманға жүгіну қажет. Ауруды ерте анықтау оның одан әрі таралуына жол бермей, жылқының денсаулығын сақтауға мүмкіндік береді.
Жылқылардың саулығы көп жағдайда олардың иелерінің жауапкершілігіне байланысты. Профилактикалық шараларды сақтау және ветеринариялық мамандардың ұсынымдарын орындау жұқпалы аурулардың алдын алудың және мал басының амандығын қамтамасыз етудің негізгі кепілі болып табылады.
Тимирязев ауданының ветеринариялық станциясы
